Рубрика: История

Кодашта казыну эшләре

tan-bardaОставить комментарийИстория

Ике атна — 28 июльдән 10 августка кадәр Кодаш авылында Удмурт дәүләт университетыныӊ Кама-Вятка археология экспедициясе (КВАЭ) отряды эшләде. Казыну эшләре федераль әhәмияттәге археологик объектта — Халыкларныӊ бөек күченү чорындагы Кодаш авылыныӊ I каберлегендә (III-V гасыр) үткәрелде. Күпьеллык археологик өйрәнү тәмамлануга якынлаша. Быел археологларныӊ эшен оештыруда яӊа алым сынап каралды. Каберлекне тикшерүнеӊ беренче атнасында галимнәр (О.А. Казанцева, А.А. Дерюгин), югары уку йортын тәмамлаган тарихчы (Т.М. Чижова (Кузина), университет студентлары (В.В. Антропова, М.А. Мерзлякова) hәм Ижевск шәhәре волонтерларыннан (А.Л. Гребенкин, В.С.

Подробнее

Ике капитан

tan-barda1 комментарийИстория

Мурадымов Хасан Мурадымов Михаил Утызынчы еллар башы. Район үзәгеннән еракта, ат белән түгел, җәяүле дә барып җитә алмас кара урман эчендә урнашкан Федорки авылына СССРда уздырылган сөрген кампаниясе бик тиз килеп җитте. Беренчеләрдән булып, мал-мөлкәтен тартып алып, Хәсәнҗан мулланы Сарапул төрмәсенә алып киткәч, авыл халкы куркуга төште. Озак та үтми, мулла артыннан авылныӊ хәллерәк кешеләрен дә берәм-берәм чүпли башладылар. Менә бүген дә кулакларны сөрүчеләр авылда икән дигән сүзләр ишеткәч, эш-йомышларын онытып, Муллаяр карт үз Хәсәнҗаны (1899 елныӊ 16 ноябрендә туган)

Подробнее

Сараштан Вердерга кадәр

tan-bardaОставить комментарийИстория

Рәсәйдә генә түгел, ә дөнья тарихында иӊ канкойгыч сугыш Бөек Ватан сугышы була. Аныӊ турында күп фильмнар төшерелгән, күп кенә китаплар язылган, дәhшәтле вакыйгалар шаhитларыныӊ истәлекләре документлаштырылган. Инде әйтер hәм языласы сүзләр булмас кебек тоелса да, фашистлар белән йөзгә-йөз басып, илебезне нацизмнан саклаган кешеләр исән чакта без алар белән аралашырга, ихтирамыбызны күрсәтергә тиешбез. Безгә ирекле илдә бәхетле киләчәк бүләк иткән кешеләр турында язарга кирәк. Сараш авылында туган Гаптрәхим Шәрип улы Тимганов хәзерге вакытта исән-сау туган ягыбызга җиӊү белән кайткан ике

Подробнее

Районда фтизиатрия хезмәте тарихы

tan-bardaОставить комментарийИстория

Туберкулез — дөньяда киӊ таралган авыру. XX гасырга кадәр ул еш кына “чахотка” дип аталган hәм аны дәвалап булмаган диярлек. 1919 елда туберкулезга каршы вакцина ясала hәм аныӊ зарарсыз булуы исбатлана, ә вакцина куйдыручылар арасында авырулар саны күпкә кими. 1930 елдан вакцина (БЦЖ) белән прививка ясату киӊ кулланыла башлый, ә 1950 елдан яӊа туган балаларны вакциналау мәҗбүри була. Бүгенге көндә туберкулезны диагностикалау hәм дәвалауныӊ яӊа ысуллары табибларга диагнозны вакытында куярга hәм авыруга каршы нәтиҗәле чаралар кулланырга булыша. Ләкин бу hәрвакытта

Подробнее

Аталы-уллы Алешкиннар

tan-barda1 комментарийИстория

Әниемне« сөйләве буенча, әти сугыштан 1945 елныӊ 28 июль иртәсендә кайтып кергән. Куеда станциясеннән җәяүләп кайтканга, бик кичкә калган. Шуӊа Башап Түз авылында юл өстәге бер өйгә кереп йоклап чыккан. Моӊа йорт хуҗасыныӊ әлерәк кенә фронттан кайтуы да роль уйнагандыр инде. hәм әти иртүк торып Сөҗән авылына – гаиләсенә юл тоткан. Еллар үткән. 1964 елда апам Рәсилә, бу вакыйгадан соӊ 19 ел үткәч, әти сугыштан кайтып килгәндә хәл алырга туктаган йортка килен булып төшкән. Инде бу вакытта йорт хуҗасы Алешкин

Подробнее

Бабаларыбыз тарихыннан

tan-bardaОставить комментарийИстория

hәр авылныӊ үз тарихы, анда туып гомер кичергән кешеләрнеӊ үткәне чагылдырылган гыйбрәтле дә, бай да язмышлары кызыксыну уяткан авыллар бар. Төнгүк шундый авылларныӊ берсе. Мин үзем шушы авылда туып-үстем, гомер кичерәм. Мәдәният училищесын тәмамлап лаеклы ялга чыкканчы мәдәният йортында эшләдем. Бу өлкәдә хезмәт итү hәм әти-әниләр белән бергә яшәү нәсел җепләрен барлауга зур кызыксыну уятты. Максиевлар бер-берсенә ничек туганнар, нәсел җепләре ничек бәйләнгән, дигән сорау белән үземә дә еш мөрәҗәгать итәләр иде. Авылда Максиевлар күп, кемдер әнисе ягыннан, ә кемдер

Подробнее

Истә калырга лаек тормыш

tan-bardaОставить комментарийИстория

Каенавылда 1881 елда Сакай урамында (хәзерге Ленин урамы) яӊа җәмигъ мәчете төзелә. Бу чорда биредә имам-хатыйб, мөгаллим булып Әмиров Бәйрәмхуҗа Мөхәммәтрәхим улы эшләгән була. Аныӊ уллары Әбүбәкер, Госман да әтиләре укыган Байавыл мәдрәсәсендә белем алалар. 1905 елдан әтисенеӊ эшен улы Әбүбәкер дәвам итә. 1913 елда авылда ачылган беренче земство мәктәбендә дә хезмәт куя, дин белемен укыта. Ләкин танылган мулла гына түгел, ә мөхтәсиб тә булган Әбүбәкер Әмировны 1937 елда үлем җәзасына хөкем итәләр. Ә Бәйрәмхуҗа улы Госман шул ук Сакай

Подробнее

Тарихны саклап

tan-bardaОставить комментарийВыбор редакции, История

Газетабызныӊ узган санында хәбәр иткәнчә, 16 ноябрьдә Барда җирендә Башкортостан Республикасыннан килгән кунаклар булып китте. Очрашу кысаларында 1812 елгы Ватан сугышыныӊ 210 еллыгына багышланган чараларда катнашу билгеләнгән иде. Башкортостан Республикасы вәкилләре белән очрашу Гәйнә волосте старшинасы Туктамыш Ижбулатов бюстына чәчәкләр салудан башланды. “Бөтендөнья башкорт корылтае“ халыкара җәмәгать оешмалары берлеге Башкарма комитеты рәисе Ю.М. Юсупов, “Бөтендөнья башкорт корылтае” халыкара җәмәгать оешмалары берлеге Башкарма комитеты әгъзасы, Башкортостан Республикасы Милли архивы бүлеге начальнигы А.Ш. Ярмуллин, “Амантай” иҗат үзәге директоры, Башкортостан Республикасыныӊ халык артисты

Подробнее

Атылган йөрәкләр

tan-bardaОставить комментарийВыбор редакции, История

Илебез тарихында кара көннәр шактый булган. Шундый вакыйгаларның берсе 1930 елларда масса-күләм репрессия белән бәйле чор. Безнең районны да читләтеп үтмәгән ул. Район архивының бүгенге көнгә кадәр килеп җиткән материаллары шуны сөйли: 1930 елларда яшәп килгән стройга каршы дип тапкан хәллерәк, укымышлырак кешеләрне гаиләләре белән чит җирләргә сөргәннәр, төрмәләргә япканнар. 1936 елдан репрессиянең тагын да катырак формасы алга чыккан, “халык дошманы” дигән тамга белән кулга алу һәм… юк итү. Аның да иң каты чоры 1937 елга туры килә. Безнең якыннарыбыз

Подробнее

hәрвакыт ярдәмгә килә иде

tan-bardaОставить комментарийВыбор редакции, История, Наши люди

Искиткеч врач, гаҗәеп кеше, Социалистик Хезмәт Герое, ике тапкыр Ленин ордены кавалеры, РСФСРныӊ атказанган табибы, Бөек Ватан сугышы ветераны Антонина Павловна Курочкина турында материаллар бастыруны дәвам итеп, сезнеӊ игътибарыгызга Фирдәвес Булат кызы Иманаева hәм Рәифә Миргалим кызы Юсупова истәлекләренә нигезләнгән язма тәкъдим итәбез. Фирдәвес Булат кызы Башкортостан Республикасыныӊ Хәйбулла районы Акъяр авылында туа. Башкорт медицина институтын тәмамлаганнан соӊ Осада ординатурада белем алып, 1977 елда юллама буенча Бардага җибәрелә. Ул вакытта район үзәк больницасында ике балалар врачы: Рәмзия Разаковна hәм Тәлгать

Подробнее