25 февральдә, табигать уянырга әзерләнеп, көннәр язга авыша башлагач, Төнгүк урта мәктәбе агрокласслары укучылары Барда авылында Гөлмәрьям hәм Илшат Закировларныӊ теплицаларында булды. Биредә хуш исләрен таратып төрле төстәге 70 меӊ лалә чәчәк аткан, “яз гүзәлләре” хатын-кызларны сөендерергә hәм 8 Март — Халыкара хатын-кызлар көнендә өйләрне бизәргә әзер.
Эшмәкәрләрнеӊ теплицалары меӊләгән гаҗәеп лалә белән тулган, алар төрлелеге hәм матурлыгы белән сокландыра. hәр чәчәк — тырыш хезмәт, җиргә чиксез мәхәббәт hәм югары осталык нәтиҗәсе.
— Җиде ел инде лалә үстерәбез. Үсенте чорыннан соӊгы кышкы чор — теплицалар буш торган вакыт. Без бу бушлыкны лаләләр белән тутырырга булдык. Хәзерге масштабка акрынлап килдек: 2500 чәчәк белән башладык hәм җитештерү күләмен ел саен арттырдык. Бу ел да искәрмә булмады — теплицаларда якынча
70 000 лалә чәчәк атты.
Чәчәкләр Халыкара хатын-кызлар көненә кадәр ачылсын өчен январь аенда ук эшебезне башлыйбыз, аларны төрлеләндерергә тырышабыз. Лаләләрнеӊ матурлыгын саклап калу сере гади: 20 февральдән соӊ, чәчәкләр ату чоры башлангач, без аларны кисүгә тотынабыз hәм, 25 данәдән букетлар ясап, кәгазьләргә төрәбез. Лаләләрне суыткычта коры килеш саклыйбыз, анда алар сыйфатын югалтмыйча бер айга кадәр саклана. Сатар алдыннан суга салабыз hәм чәчәкләр ачыла, матурлыклары белән гаҗәпләндерә. Нигездә, чәчәкләрне “6 Соток” кибетебез аша сатабыз, ләкин шулай ук күпләп сатып алучылар белән дә эшлибез hәм ваклап та сатабыз. Быел теплицаларны модернизацияләдек, яӊа җылыткычлар hәм автоматик датчиклар урнаштырдык. Хәзер эшләр күпкә җиӊеләйде. Хәзерге вакытта теплицаларда температура 14-15 градус тирәсендә, җылылыкны хәтта телефон аша да күзәтеп була, — диләр Гөлмәрьям hәм Илшат Закировлар.
Агрокласс укучылары өчен бу экскурсия белем hәм тәҗрибә алу мөмкинлеге дә булды. Алар лалә үстерүнеӊ барлык этаплары турында: суганнарны утыртудан алып сатуга әзерләүгә кадәр белде, чәчәкләрне кисеп, гамәли тәҗрибә алды. Закировлар җитәкчелегендә балалар үзләрен чын фермерлар кебек хис итте hәм бу эшнеӊ нечкәлекләрен аӊлады. Гаилә пары сорауларга бик теләп җавап бирде, тәҗрибәләре белән уртаклашты hәм чәчәк үстерүдә матурлыкка ничек ирешергә икәнен күрсәтте, бу укучыларныӊ авыл хуҗалыгы белгечлекләренә кызыксынуын арттырды.
2024 елныӊ 1 сентябрендә Төнгүк урта мәктәбендә “Азык-төлек куркынычсызлыгын технологик яктан тәэмин итү” милли проекты hәм “Агросәнәгать комплексында кадрлар” инициативасы кысаларында ачылган агротехнология кабинетлары яӊа буын белгечләрен әзерләүдә төп роль уйный.
8-11 сыйныф укучылары махсуслаштырылган фәннәрне тирәнтен өйрәнү, лаборатория тикшеренүләре үткәрү hәм алдынгы авыл хуҗалыгы технологияләре белән танышу мөмкинлегенә ия.
Агротехнология кабинетларында түбәндәге белгечлекләр буенча белем бирелә: “Генетика hәм үсемлекләр селекциясе”, “Нәтиҗәле терлекчелек”, “Агроинженерия” hәм “Биотехнология”. Алар заманча җиhазлар hәм укыту материаллары белән җиhазландырылган, бу укучыларга мәктәп чорыннан ук авыл хуҗалыгы эшчәнлеге белән танышырга мөмкинлек бирә. Агроклассларда сити-фермерчылык, робототехника, авыл хуҗалыгын механикалаштыру нигезләре hәм авыл хуҗалыгы икътисады юнәлешләре үсеш алган.
Пермь дәүләт аграр-технологик университеты укытучылары шулай ук Төнгүк урта мәктәбенеӊ өлкән сыйныф укучыларына “Ландшафт архитектурасы” hәм “Ветеринария медицинасы hәм терлекчелек нигезләре” курсларын укыта. Мәктәп инвестор Ильдар Әлфиз улы Үтәгәнов ярдәмендә сатып алынган заманча җиhазлар, шул исәптән гидропоник системалар hәм укыту дроннары белән җиhазландырылган.
Төнгүк урта мәктәбенеӊ биология укытучылары Миләүшә Савинова hәм Алсу Дускаева үз уӊышлары белән уртаклашты: “Мәктәптә ике агрокласс бар — 8 hәм 11 сыйныфлар. Без алар өчен махсус курслар укытабыз: 8 сыйныфлар өчен — “Агробиология” hәм “Агрохимия”, ә 11 сыйныфлар өчен — “Гамәли химия” hәм “Генетик мәсьәләләрне чишү”. Укучыларныӊ берсе ветеринар булырга hәм авыл хуҗалыгы институтына укырга керергә планлаштыра, химия hәм биологиядән имтиханнарга әзерләнә.
Без гамәли эшчәнлектә актив катнашабыз: кечкенә яшел үләннәрне гидропоник системалар кулланып, яшел суганны чүлмәкләрдә, үсемлекләрнеӊ ботакларыннан (колеус hәм кактус) яӊа үсемлекләр үстерәбез. Яз көне чәчәк үсентеләре, мәсәлән, бәрхет чәчәге hәм петунияләр үстерәбез hәм сатабыз. Округыбыздагы авыл хуҗалыгы объектларына барабыз, бу сәфәрләр булачак авыл хуҗалыгы хезмәткәрләренә бик ошый.
Без Пермь дәүләт аграр-технологик университеты белән хезмәттәшлек итәбез hәм аларныӊ кон-
курсларында катнашабыз. Күптән түгел Пермь краеныӊ тарихи hәм табигый истәлекле урыннары аша туристик маршрут проектлары конкурсында үзебезне сынадык hәм икенче урын алдык. 5 мартта сигезенче сыйныф белән практик дәрестә катнашачакбыз”.
Теплицага экскурсия чын авыл хуҗалыгы бизнесыныӊ яшь буынны илhамландыру, белем генә түгел, ә авыл хуҗалыгы hөнәрләренә чын кызыксыну уяту өчен платформа булып хезмәт итә алуыныӊ ачык мисалы булды.
Гүзәл Акбашева.
Ибраhим Тимганов фотосы.
